Từ ngày 15/4/2026, Nhật Bản chính thức áp dụng quy định mới yêu cầu lao động nước ngoài thuộc diện kỹ sư, chuyên gia và dịch vụ quốc tế phải chứng minh năng lực tiếng Nhật phù hợp với công việc. Trước thay đổi này, Doanh nhân Phạm Đình Thương – TGĐ SUNSHINE GLOBAL, Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam tại Saitama cho rằng đây không chỉ là rào cản, mà còn là bước sàng lọc cần thiết để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam tại thị trường Nhật Bản.
Trong bối cảnh Nhật Bản chính thức siết chặt yêu cầu về năng lực tiếng Nhật đối với lao động nước ngoài, cộng đồng lao động Việt Nam đứng trước một bước ngoặt quan trọng hoặc thích ứng để nâng cao giá trị, hoặc bị đào thải khỏi cuộc chơi ngày càng khắt khe. Với những tác động của chính sách này, cần đưa ra những đánh giá đa chiều, đây là thách thức không nhỏ, nhưng cũng là cơ hội để nhân lực Việt tái định vị và vươn lên mạnh mẽ.
Việc Nhật Bản nâng tiêu chuẩn về năng lực ngôn ngữ đối với lao động nước ngoài được đánh giá là một động thái tất yếu trong bối cảnh quốc gia này ngày càng chú trọng đến chất lượng nguồn nhân lực, hiệu quả làm việc và khả năng hội nhập của người lao động quốc tế. Theo Doanh nhân Phạm Đình Thương: “Quy định mới không đơn thuần là một yêu cầu kỹ thuật, mà phản ánh sự thay đổi trong tư duy tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản. Nhật Bản không còn chỉ cần số lượng, mà họ cần những nhân sự thực sự hiểu công việc, hiểu văn hóa và có thể giao tiếp hiệu quả trong môi trường chuyên nghiệp. Ngôn ngữ chính là chìa khóa của tất cả những yếu tố đó”.
Ở góc nhìn tích cực, Doanh nhân Phạm Đình Thương cho rằng đây là cơ hội để lao động Việt Nam tái định vị năng lực và hình ảnh tại thị trường Nhật Bản vốn được xem là một trong những thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng. Nếu trước đây, nhiều lao động có thể sang Nhật với trình độ tiếng Nhật còn hạn chế, thì nay tiêu chuẩn cao hơn sẽ buộc người lao động phải đầu tư nghiêm túc hơn. Điều này về lâu dài sẽ giúp nâng cao vị thế của lao động Việt Nam. Ông cũng nhấn mạnh rằng những lao động có năng lực tiếng Nhật tốt sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc tiếp cận các vị trí có thu nhập cao, môi trường làm việc tốt và cơ hội phát triển lâu dài.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận những khó khăn trước mắt mà chính sách này mang lại. Nhiều lao động Việt Nam hiện nay vẫn chưa đạt được trình độ tiếng Nhật theo yêu cầu, đặc biệt là trong các ngành kỹ thuật chuyên sâu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phái cử, đào tạo cũng sẽ phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng với quy định mới. Đây sẽ là áp lực không nhỏ cho cả người lao động và doanh nghiệp. Nếu không thay đổi kịp thời về chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy và định hướng nghề nghiệp, chúng ta sẽ mất lợi thế cạnh tranh vào tay các quốc gia khác.
Từ thực tế nhiều năm làm việc và hỗ trợ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, Doanh nhân Phạm Đình Thương cho rằng: “Việt Nam cần một chiến lược dài hạn trong việc phát triển nguồn nhân lực xuất khẩu, đặc biệt là về năng lực ngôn ngữ và kỹ năng hội nhập. Tiếng Nhật không chỉ là công cụ để làm việc, mà còn là cầu nối văn hóa. Khi người lao động hiểu và sử dụng tốt tiếng Nhật, họ không chỉ làm việc hiệu quả hơn mà còn dễ dàng hòa nhập, được tôn trọng và có cơ hội phát triển bền vững”.
Với quy định mới của Nhật Bản có thể tạo ra những rào cản nhất định trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, đây được xem là cú hích cần thiết để nâng cao chất lượng lao động nước ngoài, trong đó có Việt Nam. Như nhận định của Doanh nhân Phạm Đình Thương, nếu biết thích ứng và đầu tư đúng hướng, đây sẽ là cơ hội để lao động Việt Nam khẳng định giá trị trên thị trường quốc tế.
